บทที่ 3การรู้สารสนเทศ

บทที่ 3การรู้สารสนเทศ

ที่มา : ttp://thaigoodview.com/files/u42102/001.jpeg

1. ความหมาย

ที่มา : http://www.hlregulation.com/files/2012/08/iStock_000020317880XSmall.jpg

     การรู้ถึงความจำเป็นของสารสนเทศ (ข้อมูลข่าวสาร) การเข้าถึงแหล่งสารสนเทศ การพัฒนาทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ การวิเคราะห์และประเมินสารสนเทศ การจัดระบบประมวลสารสนเทศ การประยุกต์ใช้สารสนเทศเพื่อการตัดสินใจที่มีประสิทธิผลและสร้างสรรค์ การสรุปอ้างอิงและสื่อสารข่าวสารอย่างมีประสิทธิภาพ ความเข้าใจและยอมรับในจริยธรรมของข้อมูลข่าวสารการพัฒนาเจตคตินำไปสู่การเรียนรู้ตลอดชีวิต

2. ความเป็นมา

ที่มา : http://1.bp.blogspot.com/-7L-Z9-DpuVs/T_Vf3cjbIOI/AAAAAAAAAk8/yWEsJ2SApWY/s1600/manage.jpg

      การรู้สารสนเทศ (Information Literacy) เป็นคำที่พบในบริบทต่างๆ ทั้งในประเทศสหรัฐอเมรกาออสเตรเลีย และประเทศอังกฤษ ซึ่งในประเทศอังกฤษนั้นได้ใช้คำว่า ทักษะสารสนเทศ (Information Skills)การรู้สารสนเทศหรือทักษะสารสนเทศเกิดขึ้นในราวต้นคริสต์ศักราช 1974 และได้ใช้คำทั้งสองร่วมกันและบางครั้งได้ใช้ในความหมายเดียวกัน โดยที่การรู้สารสนเทศครอบคลุม ความสามารถในการเข้าถึง การกำหนด การประเมินและการใช้สารสนเทศจากแหล่งต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล ซึ่งความสามารถเหล่านี้ไม่ได้เป็นปรากฏการณ์ใหม่ที่เกิดจากผลของยุคสารสนเทศ หากเป็นสิ่งสำคัญที่จะสร้างความสำเร็จ และคุณภาพชีวิตให้แก่ประชาชน ในอดีตที่ผ่านมา การรู้สารสนเทศได้ถูกจำกัดในรูปแบบของสื่อสิ่งพิมพ์ หนังสือ วิทยุ และวารสาร เป็นต้น หากในยุคศตวรรษที่ 21 นี้ การรู้สารสนเทศนี้มิได้ถูกจำกัดให้อยู่ในรูปแบบของสื่อดังกล่าวเท่านั้น สารสนเทศได้ถูกขยายขอบเขตไปยังสื่อที่เป็นเทคโนโลยีสมัยใหม่ เช่น ซีดีรอม ฐานข้อมูลออนไลน์ อินเทอร์เน็ต ข้อมูลมัลติมีเดีย และเอกสารในรูปแบดิจิตอล เป็นต้น ทำให้ความสามารถในการรู้สารสนเทศต้องผสมผสานทักษะด้านการค้นคว้า การประเมินความรู้เกี่ยวกับเครื่องมือที่เป็นเทคโนโลยีสมัยใหม่ อีกทั้งต้องมีความสามารถในการเชื่อมโยงการเรียนรู้ให้เข้ากับความรู้เดิมที่มีอยู่ รวมทั้งความสามารถในการใช้สารสนเทศให้ตรงตามวัตถุประสงค์ที่ได้วางไว้ ผสมผสานความเข้าใจเกี่ยวกับเศรษฐกิจวัฒนธรรม กฎหมาย และการเมือง

3. องค์ประกอบของการรู้สารสนเทศ

      1) ความสามารถในการเข้าถึงสารสนเทศ ประกอบด้วยความสามารถทางกายภาพ และสติปัญญาในการเข้าถึงสารสนเทศ ในสภาพแวดล้อมที่เต็มไปด้วยเทคโนโลยี สามารถระบุแหล่งและสืบค้น ด้วยการใช้ความรู้และกลยุทธ์เพื่อคัดสรร แก้ไข วิเคราะห์ สังเคราะห์ สร้างสรรค์และสื่อสาร กับฐานข้อมูลทั่วไป และฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ เช่นซีดีรอม อินเทอร์เน็ต เป็นต้น

   2) ความสามารถในการประเมินสารสนเทศ ประกอบด้วยความสามารถในการสังเคราะห์ หรือตีความ

สามารถตัดสินใจได้ว่าแหล่งสารสนเทศใดมีความน่าเชื่อถือ โดยอาศัยข้อเท็จจริงและความเที่ยงตรง ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญในการประเมินสารสนเทศ

 3) ความสามารถในการใช้สารสนเทศ ประกอบด้วยความเข้าใจประเด็นทางเศรษฐกิจ สังคมวัฒนธรรม กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับสารสนเทศ รวมถึงมารยาทการใช้สารสนเทศ และประสิทธิภาพในการจัดการสารสนเทศที่สืบค้นได้ตรงตามวัตถุประสงค์ที่วางไว้

4. คุณลักษณะและความสามารถในการรู้สารสนเทศ

ที่มา : http://www.kruaksorn.net/content/index10_files/image11341.jpg

      SUNY Council of Library Directors Information Literacy Initiative (2003) ได้ เสนอ

       คุณลักษณะและความสามารถในการรู้สารสนเทศของบุคคลดังนี้

          1) ตระหนักถึงความจำเป็นของสารสนเทศ

          2) สามารถกำหนดขอบเขตของสารสนเทศที่จำเป็น

          3) เข้าถึงสารสนเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ

          4) ประเมินสารสนเทศและแหล่งสารสนเทศได้

          5) นำสารสนเทศที่คัดสรรแล้วสู่พื้นความรู้เดิมได้

          6) มีประสิทธิภาพในการใช้สารสนเทศได้ตรงตามวัตถุประสงค์

          7) เข้าใจประเด็นทางเศรษฐกิจสังคมวัฒนธรรมและกฎหมายในหารใช้สารสนเทศ

          8) เข้าถึงและใช้สารสนเทศได้อย่างมีจริยธรรมและถูกกฎหมาย

          9) แบ่งประเภทจัดเก็บและสร้างความเหมาะสมให้กับสารสนเทศที่รวบรวมไว้

          10) ตระหนักว่าการรู้สารสนเทศช่วยให้เกิดการเรียนรู้ตลอดชีวิต

5. มาตรฐานของผู้รู้สารสนเทศ

     มาตรฐานที่ 1 ผู้เรียนเข้าถึงสารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ และประสิทธิผล

     มาตรฐานที่ 2 ผู้เรียนประเมินสารสนเทศอย่างมีวิจารณญาณ และอย่างมีความสามารถ

     มาตรฐานที่ 3 ผู้เรียนให้สารสนเทศอย่างถูกต้องและสร้างสรรค์ การเรียนรู้อย่างอิสระ

     มาตรฐานที่ 4 ผู้เรียนมีอิสระในการเรียนรู้ ต้องรู้สารสนเทศ และแสวงหาสารสนเทศที่เกี่ยวข้องกับความสนใจส่วนตัวได้

     มาตรฐานที่ 5 ขั้นประเมินประสิทธิภาพและประสิทธิผล (Evaluation) เป็นการวิเคราะห์สารสนเทศ

ที่สืบค้นได้จากแหล่งต่าง ๆ และนำเสนอสารสนเทศ

     มาตรฐานที่ 6 ผู้เรียนที่มีอิสระในการเรียนรู้ ต้องรู้สารสนเทศ ต้องมุ่งแสวงหาสารสนเทศ และสร้าง

องค์ความรู้อย่างยอดเยี่ยม ความรับผิดชอบต่อสังคม

     มาตรฐานที่ 7 ผู้เรียนสร้างประโยชน์ต่อชุมชนแห่งการเรียนรู้และสังคม เป็นผู้รู้สารสนเทศและ

ตระหนักถึงความสำคัญของสารสนเทศที่มีต่อสังคมประชาธิปไตย

     มาตรฐานที่ 8 ผู้เรียนสร้างประโยชน์ต่อชุมชนแห่งการเรียนรู้และสังคม เป็นผู้รู้สารสนเทศ และฝึกฝน

ให้มีพฤติกรรมที่มีจริยธรรม อันเกี่ยวข้องกับสารสนเทศและเทคโนโลยีสารสนเทศ

6. แนวทางการส่งเสริมการรู้สารสนเทศ

ที่มา : http://www.thaibusinesspr.com/wp-content/uploads/2010/12/APEC-Digital-Opportunity-Center-2-150x150.jpg

      1) กำหนดภารกิจคือต้องการรู้อะไรปัญหาหรือข้อสงสัยคืออะไร

      2) ตรงจุดเข้าถึงแหล่งคือการหาคำตอบว่าอยู่ที่ไหน มีวิธีเข้าถึงและการใช้แหล่งความรู้ได้อย่างไร

      3) ประเมินสารสนเทศ คือ การคัดสรรสารสนเทศอย่างไรให้ตรงกับสิ่งที่ต้องการรู้ และน่าเชื่อถือ

      4) บูรณาการวิถีการใช้งาน คือ การมีวิธีใดใช้ในการนำสิ่งที่ค้นพบมาสรุป นำเสนอและสื่อสารกับผู้

อื่นประยุกต์ใช้แก้ปัญหาใช้อย่างมีจรรยาบรรณและถูกกฎหมาย

7.ประโยชน์ของการรู้สารสนเทศ

ที่มา : http://www.thaigoodview.com/files/u9240/it.jpg

      ผู้เรียนส่วนใหญ่มีความสุขและชอบการเรียนสารสนเทศ โดยเฉพาะขั้นตรงจุดเข้าถึงแหล่ง เพราะได้มีโอกาสแสวงหาความรู้จากแหล่งความรู้ได้ตามที่ตนต้องการ โดยผู้เรียนกำหนดการเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง มีโอกาสค้นคว้าศึกษาหาความรู้จากแหล่งความรู้ต่างๆทั้งจากโลกแห่งความเป็นจริงภายในและภายนอกสถาบันการศึกษา และโลกของอิเล็กทรอนิกส์

บทที่ 2 บทบาทสารสนเทศกับสังคม

บทที่ 2 บทบาทสารสนเทศกับสังคม

1.บทนำ

            ปลายศตวรรษที่12  โลกได้เข้าสู่ยุคของการปฏิวัติด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ มีการนำทรัพยากรสารสนเทศมาใช้งานอย่างกว้างขวาง ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงกระบวนการดำเนินงานซึ่งนับเป็นจุดเริ่มต้นของยุคแห่งข้อมูลข่าวสาร

            ปลายศตวรรษที่21  แนวโน้มขององค์กรต่างๆ เริ่มมีการปรับฐานการลงทุนของภาคธุรกิจและอุตสาหกรรม ทั้งกระบวนการทางภาครัฐการจัดการความรู้เทคโนโลยีและสื่อสารซึ่งทั้งหมดนี้เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

             การปฏิวัติด้านเทคโนโลยีสารสนเทศได้นำความเปลี่ยนแปลงสู่สังคมมากขึ้น เทคโนโลยีและการสื่อสารเข้ามามีบทบาทต่อการดำรงชีวิตและวิถีชีวิตของคนในสังคม ทั้งด้านความเป็นอยู่  การ สื่อสาร  การทำงาน    การคมนาคมขนส่ง  และด้านต่างๆ

            ใน ปัจจุบันนวัตกรรมใหม่ๆที่เกิดขึ้นทำให้อุปกรณ์คอมพิวเตอร์และการสื่อสารได้รับการพัฒนาให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้นและมีขนาดเล็ก หรือที่เรียกว่า “นาโนเทคโนโลยี”ทำให้เกิดการสื่อสารข้อมูลด้วยคอมพิวเตอร์เป็นไปอย่างฉับพลันผ่านทางด่วนสารสนเทศ

 2. เทคโนโลยีสารสนเทศกับการดำเนินชีวิตในสังคมปัจจุบัน

           ในภาวะปัจจุบันนั้นสารสนเทศได้เป็นปัจจัยพื้นฐานที่ห้า  เพิ่มจากปัจจัยที่สี่ของ มนุษย์ที่เราขาดเสียมิได้ในชีวิตประจำวันทั้งในด้านต่างๆ

         สารสนเทศ เป็นทรัพยากรที่สำคัญที่สุดอย่างหนึ่งในปัจจุบัน และในยุคสังคมสารสนเทศแห่ง ศตรววษ ที่21 สารสนเทศได้กลายเป็นทรัพยากรที่สำคัญที่สุดเหนืออื่นสิ่งใด  กล่าวกันสั้นๆสารสนเทศกำลังจะกลายเป็นฐานห่าชงอำนาจอันแท้จริงของอนาคต ทั้งด้านเศรษฐกิจ ด้านการเมือง

เละด้านอื่นๆ

              ในสังคม การเกษตรและอุตสาหกรรมนั้น ต้องพึ่งพาการใช้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัดให้เกิดประโยชน์   และผลการใช้ทรัพยากรอย่างฟุ่มเฟือย และต้องมีการใช้อย่างระมัดระวัง

                ในทางตรงกันข้ามกระบวนการ  การผลิต   และการถ่ายทอดสารสนเทศ   อาศัยการใช้วัสดุและพลังงานน้อยมาก  และไม่มีผลเสียต่อภาวะสิ่งแวดล้อม  สารสนเทศยังช่วยในด้านกิจกรรมการผลิตและการบริการต่างๆเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

                ดังนั้นเทคโนโลยีสารสนเทศ  คือ  เทคโนโลยี ที่เกี่ยวข้องกับการจัดการ  การวิเคราะห์  ประมวลจัดการและจัดเก็บ  เลือกใช้และแลกเปลี่ยน  และการเผยแพร่สารสนเทศ  ด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์  ไม่ว่าในรูปแบบใดก็ตาม  รวมนำไปถึงสารสนเทศและข้อมูลนำไปปฏิบัติตามเนื้อหาสารสนเทศนั้นๆเพื่อให้บรรลุเป้าหมายของผู้ใช้งาน  ก่อให้เกิดประโยชน์จากการบริโภคอย่างกว้างขวางตามต้องการและอย่างประหยัดที่สุด ก็ต้องอาศัยทั้งสองเทคโนโลยีข้างต้นในการจัดการและสื่อสารขนย้าย จากแหล่งข้อมูลสารสนเทศ สู่ผู้บริโภคในที่สุด

ที่มา : http://www.vcharkarn.com/uploads/217/217298.gif

       นอกจากเป็นเทคโนโลยีที่ไม่ทำรายธรรมชาติหรือสร้างมลภาวะ  (ในตัวของมันเอง) ต่อสิ่งแวดลิอมคุณสมบัติโดดเด่นอื่นๆที่กลายเป็นเทคโนโลยี ยุทธศาสตร์ สำคัญแห่งยุคปัจจุบันและในอนาคต  คือ   ความสาสมรถในการเพิ่มประสิทธิภาพและสมรรถภาพในเกือบทุกๆกิจกรรมอาทิโดย

    1.การลดต้นทุนค่าใช้จ่าย

    2.การเพิ่มคุณภาพของงาน

    3.การสร้างกระบวนการและกรรมวิธีต่างๆ

    4.การสร้างผลิตภัณฑ์และบริการใหม่ๆ

        ฉะนั้นโอกาสและขอบเขตนำ เทคโนโลยีมาใช้จึงหลากหลายทุกๆกิกรรม เช่นภาคทางสังคม  การปกครอง เศรษฐกิจ เกษตรกรรม  อุตสาหกรรม  การบริการต่างๆเป็นต้น

3.เทคโนโลยีสารสนเทศกับการพัฒนาสังคม  

       จัดว่ามีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาประเทศเพราะแม้ว่าเทคโนโลยี นี้ยังไม่มีบทบาทโดนเด่นในการพัฒนาด้านต่างๆบ้าง  แต่ในด้านพัฒนาสังคม และคุณภาพชีวิตของประชาชน ด้านการจัดบริการสังคมพื้นฐาน ใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพอย่างยิ่ง

            บทบาทของเทคโนโลยีต่อการพัฒนาสังคมตามที่ประเทศที่พัฒนาแล้ว ต้องสามารถก่อให้เกิดประโยชน์นานาต้องสร้างคุณภาพและโอกาสแก่ประชาชน

           เทคโนโลยีสารสนเทศจะส่งผลต่อสังคมขึ้นอยู่กับการที่จะเลือกใช้มันอย่างไรให้เกิดประโยชน์การยอมรับสถานภาพว่าตนเป็นส่วนหนึ่งของสังคมนั้นๆและการถ่ายทอดวัฒนธรรมนั้นๆของสังคม

ที่มา : http://www.chontech.ac.th/~electric/elec/image/lms.png

4.สารสนเทศกับบุคคล

            การพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศทำให้เกิดความต้องการใช้มากขึ้น สารสนเทศมีการใช้ให้เกิดความรู้ความเข้าใจและนำความรู้ความเข้าใจนำไปปรับใช้ปรับปรุงพัฒนาตนเองให้เกิดประโยชน์  และใช้อย่างทันเวลาและรวดเร็ว

 5.สารสนเทศเทศกับสังคม

    5.1ด้านการศึกษา  การจัดการการเรียนการสอนมุ้งเน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง  โดยผู้สอนต้องแนะนำช่วยเหลือ และกระตุ้นศึกษาค้นคว้าด้วยตัวเองการเรียนการสอนมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล การศึกษาค้นคว้าวิจัยพัฒนาองค์กรความรู้ใหม่ๆ จำเป็นต้องใช้สารสนเทศ

     5.2ด้านสังคม  สารสนเทศช่วยพัฒนาสติปัญญาของมนุษย์ช่วยพัฒนาบุคลิกภาพและทำให้บุคคลอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข อีกทั้งช่วยในการเกิดความคิดสร้างสรรค์การเกิดประดิษฐ์ค้นคว้าด้านเทคโนโลยีใหม่ๆที่นำมาซึ่งความสะดวกสบายในการดำเนินชีวิต

        5.3ด้านเศรษฐกิจ สารสนเทศมีความสำคัญใยการขับเคลื่อนเศรษฐกิจยุคใหม่ เรียกกว่า (เศรษฐกิจบนฐานความรู้)หน่วยงานหรือประกอบการธุรกิจให้ความสำคัญกับ “การจัดการความรู้”

ทั้งนี้สารสนเทศช่วยประหยัดเวลาในการผลิต อีกทั้งทั้งช่วยให้องค์กรได้พัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ๆได้ตามความต้องการของตลาด

        5.4ด้านวัฒนธรรม  สารสนเทศเป็นรากฐานที่จำเป็นสำหรับความก้าวหน้าของอรรยธรรม  ช่วยสืบทอด   ค่านิยม  ทัศนคติ   วัฒนธรรมเอกลักษณ์อันดีงามของชาติ  ก่อให้เกิดความภาคภูมิใจ ความสามัคคีความมั่นคงของชาติ

         เทคโนโลยีสารสนเทศที่มีบทบาทสำคัญต่อทุกสาขาอาชีพ ส่งผลการเปลี่ยนแปลงต่อสิ่งต่างๆ

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง คือการสื่อสารไร้พรมแดน     ดังนั้นการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมเปลี่ยนแปลงในลักษณะที่เป็นสังคมโลก  กล่าวคือ  มีแนวโน้มเป็นทิศทางเดียวกันทั้งหมด

6.บทบาทเทคโนโลยีสารสนเทศต่อการศึกษา

         สารสนเทศในการพัฒนาคุณภาพประชาชนเน้นในการศึกษา โดยเน้นพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการเรียนรู้เป็นระบบกลางที่มีราคาถูกเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ของประชาชนจะอาศัยแหล่งความรู้และสารสนเทศจากทั่วโลกซึ่งมีผลต่อการเรียนรู้ตลอดชีวิตเพราะการเรียนรู้ตลอดชีวิตมีความจำเป็นต่อทุกคน การพัฒนาตนเองนำไปสู่การพัฒนาการงานพัฒนาอาชีพและการพัฒนาให้ดีขึ้นและความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นแหล่งความรู้เป็นผู้เรียนรู้ตลอดชีวิต สำหรับประเทศไทยได้ระบุในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ การพัฒนา

 .

บทที่1 แนวคิดและแนวโน้มเกี่ยวกับข้อมูลสารสนเทศยุคใหม่

ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับสารสนเทศ

     ด้วยปัจจุบันนี้เป็นยุคข้อมูล ข่าสาร   และความรู้หรือบางคนอาจกล่าวว่าเป็นยุคของสังคมสารสนเทศนั่นเอง ที่มีการศึกษาค้นคว้า วิจัย และทดลองในสาขาวิชาต่างๆมากมาย ทำให้เกิดมีความต้องการใช้ ข้อมูลข่าวสาร  สารสนเทศเพิ่มมากขึ้น ประกอบกับความก้าวหน้าทางด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ  ที่เอื้ออำนวยให้เพิ่มปริมาณสารสนเทศได้อย่างรวดเร็ว

ที่มาhttps://www.google.co.th/url?sa=i&rct

ความหมายของสารสนเทศ

     สารสนเทศ หรือสารนิเทศ (Information) เป็นคำเดียวกันซึ่งสามารถให้ความหมายอย่างกว้างๆว่าหมายถึง ข้อมูล ข่าวสาร ความรู้ เรื่องราว ข้อเท็จจริงหรือปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้น ขณะเดียวกันก็มีความหมายในเชิงลึกว่า หมายถึง ข้อมูล ข่าวสาร ที่ผ่านการประมวลผล ซึ่งมีความหมายและสามารถนำไปใช้ใน การตัดสินใจในชีวิตประจำวันหรือการทำงานนั้นๆ
      สรุปได้ว่า สารสนเทศ หมายถึง ข้อมูล ข่าวสาร ที่ได้มีการจัดการไม่ว่าจะเป็นการคิดคำนวณประมวลผลเพื่อนำมาใช้ประโยชน์ตามวัตถุประสงค์ ได้มีการคัดเลือกสรรและนำไปใช้ให้ทันต่อความต้องการในการใช้งาน และทันเวลา

ที่มาhttps://www.google.co.th/url?sa=i&rct=j&q=

ที่มาhttps://www.google.co.th/url?sa=i&rct=j&q=

ความสำคัญของสารสนเทศ

      สารสนเทศเป็นปัจจัยที่สำคัญในโลกปัจจุบันนี้   ทั้งนี้เพราะการกำหนดแนวทางพัฒนานโยบายทางด้านการพัฒนาประเทศทั้งด้านเศรษฐกิจ  การศึกษา  สังคม  และวัฒนธรรมมีความสำคัญต่อการพัฒนามนุษย์และสังคมเพื่อเสริมสร้างความรู้อันที่จะนำไปใช้ประโยชน์ในการดำเนินชีวิตทั้งด้านการงานนั้น อีกทั้งเป็นแนวทางในการแก้ไข ปัญหา ช่วยในการวางแผน และช่วยตัดสินใจ    อย่างเช่นหากผู้ใดที่รู้จักใฝ่เรียนรู้และได้รับสารสนเทศที่ดี   มีคุณค่า   และมี

ความทันสมัยอย่างต่อเนื่อง ย่อมมีชัยชนะเหนือผู้อื่น ประกอบกับความเจริญก้าวหน้าของเทคโนโลยีสารสนเทศที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิต โดยเฉพาะการเข้าถึงสารสนเทศของยุคสังคมข่าวสาร    ที่มีความเกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการสื่อสาร  ในการทำงาน  และการเรียนรู้นั้นจะมีการเข้าถึงสารสนเทศโดยระบบเครือข่าย  การติดต่อสื่อสารผ่านทางอิเล็กทรอนิกส์   ตลอดทั้งการแพร่กระจายข้อมูลข่าวสารบนระบบอินเทอร์เน็ตและเว็บไซต์ต่างๆ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งที่เห็นการเปลี่ยนแปลงที่แพร่หลายในสังคมสารสนเทศที่เน้นคุณค่าของข้อมูล ข่าวสาร มีการจัดเก็บ   และการใช้ประโยชน์ มีการวิจัยพัฒนาเพื่อค้นหาข้อมูลข่าวสาร สาเหตุของสิ่งเหล่านี้ทำให้เกิดข้อมูลข่าวสารใหม่ ๆ ที่มีความสำคัญต่อการวิจัย   และการพัฒนาต่อไป

ประเภทของสารสนเทศ

     การจำแนกประเภทของสารสนเทศ   ได้มีการจำแนกออกเป็น ตามแหล่งสารสนเทศ  และตามสื่อที่
จัดเก็บ ดังนี้

   1. สารสนเทศจำแนกตามแหล่งสารสนเทศ เป็นการจำแนกสารสนเทศตามการรวบรวมหรือจัดกระทำกับสารสนเทศ จำแนกได้ดังนี้
     1.1 แหล่งปฐมภูมิ (Primary Source) คือ สารสนเทศที่ได้มาจากต้นแหล่งโดยตรง เป็นสารสนเทศทางวิชาการ ผลของการศึกษาค้นคว้า วิจัย รายงาน การค้นพบทฤษฎีใหม่ ๆ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติม
     1.2 แหล่งทุติยภูมิ (Secondary Source) คือ สารสนเทศที่มีการรวบรวม เรียบเรียงขึ้นใหม่  จากแหล่งสารสนเทศปฐมภูมิ มักจะอยู่ในรูปแบบการสรุป ย่อเรื่อง จัดหมวดหมู่ ทำดรรชนีย์ และสาระสังเขปเพื่อประโยชน์ในการเข้าถึง  และสามารถใช้ข้อมูลได้อย่างสะดวกรวดเร็ว
     1.3 แหล่ง ตติยภมูิ (Tertiary Source) คือ สารสนเทศทที่จัดทำขึ้นเพื่อใช้ในการค้นหาสารสนเทศ
จากแหล่งปฐมภูมิ และทุติยภูมิ จะไม่ได้ให้เนื้อหาสาระโดยตรง แต่จะมีประโยชน์ในการค้นหาสารสนเทศที่ให้ความรู้เฉพาะสาขาวิชา ได้แก่ บรรณานุกรม นามานุกรม

   2. สารสนเทศจำแนกตามสื่อที่จัดเก็บ เป็นการจำแนกสารสนเทศตามชนิดของสื่อที่ใช้ในการบันทึกข้อมูล ข่าวสาร ความรู้ ได้แก่ กระดาษ วัสดุย่อส่วน สื่ออิเล็กทรอนิกส์ และสื่อแสง
     2.1 กระดาษ เป็นสื่อที่ใช้บันทึกข้อมูล สารสนเทศ ที่ใช้ง่ายต่อการบันทีก รวมทั้งการเขียนและการพิมพ์ซึ่งเป็นที่นิยมใช้กันจนถึงปัจจุบัน
     2.2 วัสดุย่อส่วน เป็นสื่อที่ถูกสำเนาย่อส่วนลงบนแผ่นฟิล์มชนิดต่างๆ ทั้งที่เป็นม้วนและเป็นแผ่น มีการจัดเรียงลำดับเนื้อหาตามต้น เช่น เอกสารจดหมายเหตุ หนังสือพิมพ์ เอกสารสำคัญ วิทยานิพนธ์เป็นต้น
     2.3 สื่ออิเล็กทรอนิกหรือสื่อแม่เหล็ก เป็นวัสดุสังเคราะห์เคลือบด้วยสารแม่เหล็ก สามารถบันทึกและแก้ไขข้อมูลได้สะดวกทั้งข้อมูลที่เป็นแอนาล็อก และดิจิตอล เช่น เทปวีดิทัศน์ เทปบันทึกเสียงฮาร์ดดิสก์ เป็นต้น
     2.4 สื่อแสงหรือสื่อออปติก (Optical Media) เป็นสื่อที่ใช้ในการบันทึกข้อมูลและอ่านข้อมูลด้วยแสงเลเซอร์ เช่น ซีดี-รอม ดีวิดี เป็นต้น ซึ่งมีความจุมากเป็นพิเศษ

ที่มา : http://llizta277.blogspot.com/2013/01/ict_22.html

ที่มา : http://llizta277.blogspot.com/2013/01/ict_22.html

คุณสมบัติของสารสนเทศ
          สารสนเทศมีความจำเป็นอย่างยิ่งในการดำเนินชิวิต การบริหารจัดการ และใช้ในการวินิจฉัยสั่งการ รวมทั้งใช้ในการตัดสินใจในการทำงานและดำเนินชีวิตจึงต้องทำความเข้าใจเกี่ยวกับคุณสมบัติที่ดีของสารสนเทศ ดังนี้
          1) สามารถเข้าถึงได้ง่าย (Accessibility) หมายถึงความสะดวกรวดเร็วในการเข้าถึงสารสนเทศ
เพื่อนำสารสนเทศไปใช้ในการประกอบการตัดสินใจ
          2) มีความถูกต้อง (Accurate) สารสนเทศที่ดีต้องมีความเที่ยงตรง และเชื่อถือได้
          3) มีความครบถ้วน (Completeness) สารสนเทศที่ดีต้องมีความสมบูรณ์ที่จะช่วยในการตัดสินใจเป็นไปด้วยความถูกต้อง

          4) ความเหมาะสม (Appropriateness) พิจารณาถึงการได้รับสารสนเทศตรงกับความต้องการของผู้ใช้มากน้อยเพียงใด

          5) ความทันต่อเวลา (Timeliness) สารสนเทศต้องได้มาให้ทันต่อเวลาในการใช้งาน 

          6) ความชัดเจน (Clarity) คือสารสนเทศที่ไม่ต้องมีการตีความ ไม่กำกวม ไม่คลุมเครือ
          7) ความยืดหยุ่น (Flexibility) เป็นการนำสารสนเทศไปปรับใช้ได้ในหลายสถานณการณ์ หรือเป็นสารสนเทศที่เป็นประโยชน์ต่อผู้ใช้อย่างกว้างขวาง
          8) ความสามารถในการพิสูจน์ได้ (Verifiability) โดยขึ้นอยู่กับแหล่งที่มาของสารสนเทศว่าใคร
เป็นผู้รับผิดชอบในการผลิต
          9) ความซ้ำซ้อน (Redundancy) สารสนเทศที่ได้รับนั้น มีความซ้ำซ้อน หรือมีมากเกินความ
จำเป็นหรือไม่
          10) ความไม่ลำเอียง (Bias) ลักษณะสารสนเทศที่ผลิตขึ้น ไม่มีเจตนาในการเปลี่ยนแปลงหรือแก้ไขสารสนเทศตามที่ได้กำหนดหรือหาข้อยุติไว้ล่วงหน้า

แหล่งสารสนเทศและทรัพยากรสารสนเทศ
          แหล่งสารสนเทศ หมายถึงแหล่งที่เกิด แหล่งที่ผลิต หรือแหล่งที่จัดเก็บและให้บริการทรัพยากร
สารสนเทศ ในรูปแบบที่หลากหลายอย่างเป็นระบบและยังเป็นแหล่งที่ทำการอนุรักษ์ทรัพย์สินทางปัญญา โดยแบ่งได้ 4 แหล่งดังนี้คือ
          1) แหล่งสารสนเทศที่เป็นสถาบัน หมายถึง สถาบันที่ตั้งขึ้นมาเพื่อ จัดหา รวบรวมวัสดุสารสนเทศ เช่น ห้องสมุด ศูนย์สารสนเทศ สำนักวิทยบริการ พิพิธภัณฑ์ หอจดหมายเหตุ ศูนย์วัฒนธรรม และหอศิลป์เป็นต้น
          2) แหล่งสารสนเทศที่เป็นสถานที่ คือ แหล่งสารสนเทศที่เป็นสถานที่จริง หรือสถานที่จำลอง  เช่น ปราสาทเขาพระวิหาร สวนส้ม ไร่นาสวนผสมฟาร์มจระเข้ และเมือโบราณ เป็นต้น 

          3) แหล่งสารสนเทศที่เป็นบุคคล ได้แก่ ผู้เชี่ยวชาญ ผู้รอบรู้ในสาขาวิชาต่างๆ ผู้เชี่ยวชาญบางสาขาวิชาจะมีผลงานเป็นสารสนเทศในรูปแบบต่างๆ เช่น นักบวช กวี ศิลปินนักปราชญ์ ราชบัณฑิต ภูมิปัญญาชาวบ้าน นักวิทยาศาสตร์
          4) แหล่งสารสนเทศที่เป็นเหตุการณ์ ได้แก่กิจกรรมต่างๆ ที่เกิดขึ้น เช่น 14 ตุลา ในปี พ.ศ. 2516พฤษาทมิฬ ในปี พ.ศ. 2535 งานมหกรรม งานบุญประเพณี หรือการประชุมสัมมนาในเรื่องต่างๆ เหล่านี้ล้วนเป็นแหล่งสารสนเทศในเรื่องนั้นๆ และจัดเป็นแหล่งสารสนเทศปฐมภูมิ
          5) แหล่งสารสนเทมศสื่อมวลชน ซึ่งเป็นแหล่งที่มุ่งเผยแพร่สารสนเทศ ที่เป็นเหตุการณ์ ข่าวสาร เป็นการถ่ายทอดในรูปของการกระจายเสียง ภาพและตัวอักษรโดยผ่านสื่อประเภทวิทยุ โทรทัศน์ และหนังสือพิมพ์
          6) แหล่งสารสนเทศที่เป็นอินเทอร์เน็ต เป็นแหล่งสารสนเทศที่ใหญ่ที่สุดในโลก ทั้งนี้เนื่องจากทั้งหน่วยงานของภาครัฐ เอกชน รวมทั้งหน่วยงานอื่นๆ ที่

ที่มา : www.manager.co.th

ที่มา : www.manager.co.th

ทรัพยากรสารสนเทศ (Information Resources or Information Materials)
         ทรัพยากรสารสนเทศ หมายถึง วัสดุหรือสื่อที่ใช้บันทึกข้อมูล ข่าวสาร สารสนเทศ ความรู้ และ
ความคิดต่างๆ หรืออาจเรียกว่า วัสดุสารสนเทศ แบ่งออกเป็น 3 ลักษณะ คือ 

ประเภทและชนิดของทรัพยากรสารสนเทศ
          1) ทรัพยากรตีพิมพ์ (Printed Materials) เป็นสารสนเทศที่มีลักษณะเป็นแผ่น หรือรูปเล่มที่
ตีพิมพ์ในกระดาษ          

           2) ทรัพยากรไม่ตีพิมพ์ (Non-print Material) คือทรัพยากรสารสนเทศที่มีลักษณะสำคัญที่แตกต่างจากทรัพยากรตีพิมพ์ ที่ให้สารสนเทศ ความรู้โดยผ่านประสาทสัมผัสทางหู ตา ด้วยการดูและการฟัง เพื่อรับรู้สารสนเทศตามความต้องการ

           3) สื่ออิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Materials) หมายถึง การจัดเก็บสารสนเทศที่อยู่ในรูปของ
ดิจิทัล (Digital) ซึ่งเป็นสัญญาณไฟฟ้าในระบบคอมพิวเตอร์นั่นเอง สามารถบันทึกสารสนเทศได้ทั้งที่เป็นตัวอักษร ตัวเลข สัญลักษณ์ ภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว ได้แก่ ฐานข้อมูลคอมพิวเตอร์ โดยจำแนกออกเป็น